جهان شیمی

کافئین چای ترکیبی شیمیایی و خوراکی است که می تواند به عنوان محرکی طبیعی عمل کند. این ماده ی محبوب در 60 گونه گیاه از جمله چای یافت می شود. کافئین در میزان هوشیاری و سوخت و ساز بدن افراد موثر بوده و موجب افزایش آن ها می شود.

کافئین به راحتی در آب حل شده و در بدن نیز به سرعت جذب می شود. در بدن ما، عمل متابولیزم کردن کافئین به وسیله ی کبد و با تبدیل آن به تئوفیلین، تئوبروم و پاراکسانتیون انجام می گیرد. این ماده علاوه بر چای در قهوه، نوشابه های گازدار و نوشابه های انرژی زا، مسکن ها و ... نیز یافت می شود.

میزان کافئین در انواع چای ها

میزان کافئین در چای وابسته به نوع برگ چای، میزان اکسیداسیون، مقدار استفاده از چای خشک و میزان دما و زمان دم کشیدن چای است. چای سیاه دارای بیشترین میزان کافئین است و به 47 میلی گرم در هر فنجان می رسد. در حالی که این مقدار در چای سبز 35 میلی گرم در هر فنجان، در چای زرد به 33 و در چای سفید به 24 میلی گرم در یک فنجان می رسد. چای های بدون کافئین و دمنوش های گیاهی نیز کم ترین میزان کافئین را دارند.

میزان مصرف روزانه کافئین چای

برای افراد سالم در هر گروه سنی میزان مصرف کافئین چای مهم است، زیرا مصرف بیش از اندازه ی آن می تواند باعث ایجاد مشکلاتی برای بدن شود. مقدار مصرف روزانه ی این ماده در حدود 330 الی 400 میلی گرم است. در صورتی که این میزان مصرف در افراد بالای 12 سال به 100 میلی گرم رسیده و در کودکان زیر 12 سال 3 میلی گرم در روز توصیه می شود.

در زنان باردار نیز این میزان نباید بیش از 200 میلی گرم در روز باشد.

همچنین بیماران مبتلا به رفلاکس مری و معده، بیماران میگرنی، کسانی که فشار خون بالا دارند، افرادی که داروهای محرک دستگاه عصبی مصرف می کنند، کسانی که از میزان استرس بالایی برخوردارند و افرادی که به اختلالات خواب دچار هستند باید از مصرف کافئین خودداری کنند.

فواید کافئین چای

از جمله فواید کافئین می توان به موارد زیر اشاره کرد:

افزایش سطح هوشیاری و آگاهی ذهن

خاصیت ضد بیماری کبد چرب

جلوگیری از حمله ی قلبی

کمک به چربی سوزی و افزایش سوخت و ساز بدن

کمک به افراد مبتلا به فشار خون پایین

خاصیت آنتی اکسیدانی طبیعی و در نتیجه کاهش ابتلا به انواع سرطان ها از جمله: سرطان تخمدان و سرطان پوست

باعث پیشگیری و تاخیر در بیماری های پارکینسون و آلزایمر می شود.

ضد استرس و افسردگی

مضرات کافئین چای

کافئین در افرادی که مشکل خواب دارند می تواند بی خوابی ایجاد کند. بنابراین بهتر است بعد از ساعت 4 و شب از مصرف آن خودداری کنید.

در افرادی که به مصرف بی رویه ی کافئین روی می آوردند، عدم مصرف آن می تواند منجر به سردرد شود. به همین دلیل کی توان گفت ماده ای اعتیادآور است.

مصرف کافئین می تواند به تغییرات در هورمون های استرس آور شده و افزایش فشار خون را در پی داشته باشد. در صورت افزایش فشار خون و استرس در افراد، ضربان قلب نیز بالا رفته و منجر به ایجاد مشکل برای بیماران قلبی می شود.

یکی از مضرات کافئین، اختلالات گوارشی است. وجود اسید در کافئین محرک معده بوده و منجر به رفلاکس معده و مری شود. مصرف بی رویه ی این ماده می تواند عوارضی همچون تهوع، اسهال و نفخ را در پی داشته باشد.

افزایش بی اختیاری ادرار

عدم کنترل ادرار در افراد می تواند با خندیدن، سرفه و عطسه منجر به ادرار شود. مصرف بی رویه ی کافئین در کسانی که از این بیماری رنج می برند باعث تکرر ادرار و عدم کنترل آن شود.

مونو پروپیلن گلیکول که به نام های پروپیلن گلایکول، پروپان-1,2- دی ال و گلایکول نیز خوانده می شود، ترکیبی با فرمول شیمیایی C₃H₈O₂ است. این ترکیب که از پروپیلن اکسید گرفته شده است، از نظر ظاهری به صورت مایعی بدون رنگ، چسبناک و بدون بو است. همچنین ترکیبی مشابه با آب و با مزه ی شیرینی کم است. مونو پروپیلن گلیکول با نام اختصار MPG، در آب، الکل ها، استرها، آمین ها و کتون ها به راحتی حل می شود. اما توانایی اختلاط با هیدروکربن ها را ندارد.

از خواص فیزیکی آن، توانایی جذب رطوبت، ویسکوزیته متوسط، سمیت کم و فشار بخار پایین است. مونو پروپیلن گلیکول در دمای 59- درجه سانتی گراد ذوب شده و نقطه جوشی برابر با 188,2 درجه سانتی گراد دارد.

انواع مونو پروپیلن گلیکول

MPG در انواع گریدهای دارویی، صنعتی و غذایی تولید می شود. گرید دارویی این ترکیب، دارای درجه خلوص بالا بوده و در بسیاری از محصولات آرایشی و بهداشتی و دارویی به کار برده می شود. کاربرد گرید غذایی در مواد غذایی و خوراک دام هاست.

گرید صنعتی مونو پروپیلن گلیکول نیز در خنک کننده ها، ضدیخ ها و ... استفاده می شود. از این گرید در تولید رزین های پلی استری، رنگ های لاتکس، سیال انتقال حرارت، تولید مایع ظرفشویی، پلاستیسایزرها و مواد افزودنی برای خرد کردن سیمان به کار گرفته می شود.

مونو پروپیلن گلیکول، به جهت داشتن گروه های هیدروکسیل فعال، به عنوان حد واسط شیمیایی استفاده می شود. همچنین از این ترکیب در گرید صنعتی به عنوان حلال شیمیایی نیز به کار گرفته می شود. رزین های پلی استری غیراشباع که برای تهیه، نیاز به MPG دارند، برای تقویت لمینت های پلاستیکی در ساخت و سازهای دریایی، پوشش های ژلی، ریخته گری سنگ مرمر مصنوعی و ... به کار برده می شوند.

تولید مونو پروپیلن گلیکول

مونو پروپیلن گلیکول به عنوان ترکیبی مشتق شده از پروپیلن اکسید، با فرایندی تولید می شود که دو مرحله دارد. در مرحله اول این فرایند، پروپیلن اکسید با آب ترکیب شده و محصولات مونو پروپیلن گلایکول و دی پروپیلن را تولید می کند. این مرحله در دمای 200 درجه سانتی گراد و فشار 12 بار انجام می شود. برای این که محصول اصلی این واکنش، مونو پروپیلن گلیکول باشد، مقدار آب تنظیم می شود.

گلیکول تولید شده در مرحله دوم این فرایند، تقطیر و تصفیه می شود.

در این واکنش، مونو پروپیلن گلیکول تولید شده با پروپیلن اکسید ترکیب شده و تولید اولیگومرها و پلیمرهایی می دهد که در تولید پلی اورتان به کار برده می شود.

کاربرد مونو پروپیلن گلیکول

همان طور که در بالا نیز گفته شد، از مونو پروپیلن گلیکول برای تولید رزین های پلی استر غیراشباع استفاده می شود که بیشتر از 45 درصد از این ترکیب تولید شده برای همین منظور استفاده می شود. برای تولید چنین محصولی، پروپیلن گلیکول را با دو ماده آن هیدرید مالئیک اشباع نشده و اسید ایزوفتالیک ترکیب کرده و یک کوپلیمر تولید می کنند. پلیمر تولید شده برای این که در تولید پلاستیک های ترموست استفاه شود، تحت پیوندهای زیادتری قرار می گیرد.

از جمله کاربردهای مونو پروپیلن گلیکول، در ساخت سیگار الکترونیکی، محصولات بخاری، صنعت کشاورزی، تولید غذا و دارو، تولید مواد آرایشی، تولید محصولات مراقبت شخصی چون انواع مرطوب کننده ها، شامپوها، عطرها، ژل های شست و شو، صابون ها، رنگ، جوهر، به عنوان رقیق کننده عطر، حافظ رطوبت در محصولات مختلف، به عنوان منبعی برای درمان استرس و جلوگیری از کتوزیس، کاهش خطرات ناشی از خوردگی فلزات و رزین هایی مانند حمام، قایق های کوچک و لوله های آب به کار برده می شود.

یکی از کاربردهای این ترکیب در تولید یخ زداها و مایعات ضد یخ است، زیرا در صورت ترکیب شدن با آب، نقطه انجماد آب کم می شود.

سوربیتول را به عنوان یک الکل قندی پلی هیدریک تعریف می کنند که از نظر شیمیایی، ترکیبی پایدار است. این الکل، غیرفرار بوده و قابل انحلال در آب، اتانول داغ، متانول و برخی از حلال های دیگر است. سوربیتول را به صورت طبیعی در تعداد زیادی از میوه ها می توان یافت. این ماده وقتی در برابر هوا قرار می گیرد، به راحتی اکسید نشده و تخمیر آن توسط میکروارگانیسم ها به آسانی صورت نمی گیرد.

سوربیتول پایداری خوبی در برابر گرما داشته و اگر در مجاورت دمای بالا تا حد 200 درجه سانتی گراد نیز قرار گیرد، تجزیه نمی شود. در بسیاری از مواد غذایی و داروها، سوربیتول را به عنوان یک شیرین کننده به کار می برند

ویژگی های سوربیتول

سوربیتول ترکیبی با فرمول شیمیایی C₆H₁₄O₆ است و در 296 درجه سانتی گراد به جوش می آید. در ساختار این ترکیب، بیشتر از یک گروه هیدروکسیل وجود داشته و کربونیل در مولکول آن دیده نمی شود. با توجه به این ساختار، سوربیتول در دسته ی پلی ال ها بوده و به نام های دیگری چون سوربیلاکس و گلوسیتول نیز شناخته می شوند. در سوربیتول، 60 درصد قند و کمتر از 30 درصد کالری وجود دارد. میزان کالری این ترکیب، 2,6 در هر گرم است که در مقایسه با شکر، کم است. همین خاصیت، سبب استفاده از سوربیتول در ترکیب بسیاری از محصولات غذایی به عنوان شیرین کننده شده است.

تولید سوربیتول

سوربیتول را از کاهش گروه آلدهیدی گلوکز به دست می آورند که در این واکنش، گروه هیدروکسیل تولید می شود. کاتالیزگر مورد نیاز در این فرایند، NADH است. برای تهیه سوربیتول، ابتدا محلول 50 درصد دکستروز را با استفاده از آب مقطر گرم به دست می آورند. سپس به این محلول، یک قسمت پودر نیکل آسیاب شده و 4 قسمت خاک رس اضافه می کنند.

محصول این مخلوط، مایعی آبکی بوده که به راکتور پیوسته ای اضافه می شود. این رآکتور اولا تحت فشار 100 تا 125 اتمسفر بوده و ثانیا گاز هیدروژنی با فشار 175 اتمسفر، داخل خود دارد. واکنش در رآکتور با دمای بین 120 تا 210 درجه سانتی گراد و در مدت زمان 1 تا 2 دقیقه انجام می گیرد. محصول به دست آمده را شست و شو داده و بعد از فیلتر کردن، کاتالیزور را برای کاربرد دوباره احیا می کنند. همچنین هیدروژن اضافی در این واکنش نیز برای فشرده سازی، دوباره به جریان می افتد.

در نهایت برای این که کاتیون ها و آنیون های فلزی جذب شود، محصول را از رزین های یونی عبور می دهند. با این که محصول به دست آمده در این مرحله، خالص است ولی با کمک کربن فعال، فیلتر می شود. غلیظ کردن این محصول با کمک یک تبخیر کننده و در دمای 95 درجه سانتی گراد صورت گرفته و سوربیتول 70 درصد حاصل می شود.

کاربرد سوربیتول

یکی از مهمترین کاربردهای سوربیتول در صنایع غذایی و در ترکیب محصولاتی چون آدامس های جویدنی، انواع شکلات ها، آب نبات ها، کیک و کلوچه، پاستیل ها و ... است. سوربیتول در میوه های خشکی چون آلو و کشمش وجود داشته و همچنین در محیط کشت باکتری ها نیز به کار برده می شود.

این ماده به عنوان شیرین کننده در داروهایی مانند شربت ها ضدسرفه استفاده می شود. سوربیتول به صورت مایع برای تولید داروهای ضدیبوست استفاده می شود. زیرا می تواند آب فراوانی به روده بزرگ رسانده و با تحریک آن در درمان یبوست مفید باشد.

سوربیتول با داشتن خواصی چون حفظ رطوبت و ملین بودن در تولید مواد آرایشی و بهداشتی به کار برده می شود. سوربیتول در این محصولات، مانع از خشکی پوست می شود. به همین دلیل در تولید مرطوب کننده ها، شوینده ها، صابون های حمام و پاک کننده ها به کار برده می شود.

شرایط نگهداری سوربیتول

با این که سوربیتول ماده ی شیمیایی بی اثر است، ولی بهتر است در ظروف شیشه ای، پلاستیکی و آلومینیومی نگهداری شده و در محیط های سرد نگه داشته شود.

تیتان آناتاس کازمو کره KA100 ترکیبی شیمیایی از خانواده اکسیدهای تیتانیوم است. این ترکیب با نام های تیتانیوم دی اکساید KA100، تیتانیوم دی اکسید KA100 و اکسید تیتانیوم KA100 شناخته می شود. آناتاس KA100 به صورت پودری سفید رنگ، بدون بو و مزه بوده و رنگدانه ای مصنوعی است که کاربرد زیادی دارد. از خواص فیزیکی آناتاس KA100، عدم حلالیت در آب است. ولی می تواند در اسیدها و مواد قلیایی داغ، قوی و غلیظ به خوبی حل شود. رنگدانه تیتانیوم دی اکسید KA100، از نظر فیزیکی و شیمیایی، در دسته ی رنگدانه های پایدار است. بدین ترتیب که پایداری حرارتی و درجه دیرگدازی بالایی دارد.

تیتانیوم دی اکسید با درصد خلوص 98 بوده و میزان رطوبت عرضه شده آن در بازار، 0,4 درصد است. همچنین این ترکیب به طور عمده در بشکه های 25 کیلوگرمی در بازار عرضه می شود.

خواص تیتانیوم دی اکسید

آناتاس KA100 با فرمول شیمیایی TiO₂ به طور طبیعی به صورت مواد معدنی چون آناتاز، روتیل و بروکیت از سنگ معدن های مختلفی چون ایلمنیت حاصل می شود. ساختار مولکولی این ماده به صورت مکعب مستطیلی است. این ترکیب از قدرت رنگ دهی بالایی برخوردار بوده و می تواند در صنایع مختلفی چون کاغذ، آرایشی و بهداشتی و ... به کار برده شود.

کاربرد آناتاس KA100

عمده ترین کاربرد آناتاس KA100 به جهت توانایی رنگ دادن بالا، قدرت پوشانندگی، درجه خلوص بالا، قدرت سفید کنندگی زیاد، کیفیت و پایداری بالا و همچنین داشتن مقاومت زیاد در برابر آب و هوا، در سفید کنندگی و ایجاد شفافیت است. به این ترتیب که از تیتانیوم دی اکسید در پوشش های داخلی، رنگ، رنگ هایی که برای علایم جاده ها استفاده می شود، جوهر چاپ، کاغذ، پلاستیک، چسب، لاستیک، کف پوش، چرم، منسوجات، الیاف مصنوعی، کاشی، سرامیک و ... به کار گرفته می شود.

نقش این ترکیب در پلاستیک، لاستیک، کاغذ، رنگ و ... به عنوان پیگمنت سفید است. از کاربردهای دیگر آن، به عنوان کاتالیزور در کاتالیزورهای نوری و یا استفاده در قطعات الکترونیکی است.

کاربرد تیتانیوم دی اکسید در صنایع غذایی

کاربرد تیتانیوم دی اکسید در صنایع غذایی به منظور بالا بردن جذابیت ظاهری آن است. این ترکیب با درجه خلوص 99 به مواد غذایی اضافه می شود. توانایی عالی این رنگ مصنوعی خوراکی در پراکنده کردن نور، باعث این خاصیت شده است. قطر کاربردی این ماده در غذا، 200 الی 300 نانومتر است که باعث منتشر شدن ایده آل نور شده و بهترین رنگ را نشان می دهد. در بیشتر مواقع، ترکیب دی اکسید تیتانیوم با پروتئین ها و چربی ها صورت می گیرد تا عبور آن ها بدون ضرر از دستگاه گوارش صورت بگیرد.

تیتانیوم دی اکسید را در غذاهایی چون سوپ ها، انواع کنسروها، ویتامین ها، سس های سالاد، کرم های قهوه، شیرینی ها، آب نبات ها، شکلات و تزئینات کیک به کار می برند. با استفاده مقدار مجاز از تیتانیوم دی اکسید در مواد غذایی، خطری به وجود نمی آید.

ایمنی و شرایط نگهداری آناتاس KA100

غیرسمی بودن تیتانیوم دی اکسید KA100 ثابت شده است ولی نباید آن را در تماس با چشم و پوست قرار داده و یا استنشاق کرد و بلعید. محل نگهداری تیتانیوم دی اکسید باید خنک، خشک و دارای تهویه مناسب بوده و آن را در دمای اتاق و در محفظه های خاصی نگهداری کرد. درب این محفظه ها باید بسته باشد. یکی از نکاتی که در حفظ تیتانیوم دی اکسید توجه کرد، عدم قرار دادن آن در کنار مواد اسیدی و قلیایی است.

همچنین آناتاس KA100 دور از نور مستقیم خورشید، منابع اشتعال و جرقه های الکتریکی قرار دهید. وقتی کیسه های حاوی این ترکیب باز می شود، سریع باید استفاده شود تا رطوبت جذب نکند. به طور کلی مدت زمان ماندگاری تیتانیوم دی اکسید KA100، سه سال است.

پودر کلر برای ضدعفونی آب استخر شنا، شکلی از کلر است که به صورت جامد بوده و از واکنش گاز کلر با هیدروکسید کلسیم تولید می شود. فرمول این ترکیب معدنی که هیپوکلریت کلسیم نیز نامیده می شود به صورت Ca(ClO)₂ است. به هیپوکلریت کلسیم، پرکلرین هم گفته می شود. این ترکیب در آب های سخت به خوبی حل نشده ولی در آب نرم و متوسط تا حد زیادی محلول است.

به طور معمول برای ضدعفونی کردن آب استخرها از کلر استفاده می شود که دارای خاصیت اکسندگی است. کلر به شکل های مختلفی چون پودر کلر، قرص کلر، کلر مایع و گاز کلر برای این منظور استفاده می شود. وجود میکروارگانیسم های مختلف در آب استخرها موجب ایجاد بیماری در شناگران می شود. بیماری های پوستی و گوارشی از عمده ترین بیماری هایی هستند که از این طریق منتقل می شوند.

خواص هیپوکلریت کلسیم

هیپوکلریت کلسیم به صورت جامد پودری و سفید رنگ بوده و ماده اصلی در تولید محصولات سفید کننده، پودر کلرین یا آهک کلرینه است. از خواص پرکلرین، خاصیت بازی قوی آن است که به راحتی الکترون ها را گرفته و یک اکسنده بسیار قوی محسوب می شود. این خاصیت سبب شده است تا از پرکلرین در تولید مواد سفید کننده استفاده شود.

مقدار پودر کلر برای ضدعفونی آب استخر

از پودر کلر که با درصدهای خلوص 65، 70 و یا 90 در بازار عرضه می شود برای پاکسازی و گندزدایی از آب استخرها استفاده می شود. برای این کار ابتدا حجم آب استخر را بر حسب متر مکعب اندازه گیری کرده و در عدد 3 ضرب می کنند. به ازای هر 100 متر مکعب 100 گرم پودر کلر استفاده می شود. به عنوان مثال اگر حجم آب استخر، 300 متر مکعب اندازه گیری شده، 300 گرم پودر کلر را در دو یا سه لیتر آب داخل ظرفی حل کرده و سپس آن را روی آب استخر پخش می کنند.

برخلاف قرص کلر که با استفاده از وسایلی چون سبد اسکیمر، کلرزن شناور و کلرزن خطی، به آب استخر اضافه می شود، پودر کلر به طور مستقیم وارد استخر می شود. زیرا افزودن قرص کلر به طور مستقیم، باعث آسیب به تجهیزات و لوله رسانی های استخر می شود. یکی از معایب استفاده از پودر کلر در استخرهای روباز، از بین رفتن ذرات کلر با نور آفتاب است. به همین دلیل بهتر است در استخرهای روباز ار دستگاه های کلرزن استفاده شود.

بهترین میزان PH آب استخرها بین 1 تا 3 ppm بوده که در صورت بالا رفتن این مقدار، حساسیت های شدید پوستی ایجاد می شود.

مزایای کاربرد پودر کلر در ضدعفونی آب استخر

وقتی پودر کلر برای گندزدایی آب استخر استفاده می شود، آب کدر نشده و شفافیت آن کم نمی شود. پودر کلر در هنگام استفاده ته نشین نشده و می تواند تاثیر خوبی در ساختار انگل ها و ویروس ها داشته و باعث از بین رفتن آن ها شود. با کلرزنی آب استخر، ویروس ها، اسهال، استفراغ، بیماری های پوستی و التهاب های حاد و مزمن، منتقل نمی شود.

شرایط نگهداری پودر کلر

پودر کلر باید در بسته بندی های ایمن و پلاستیکی قرار گرفته و به دور از نور آفتاب نگهداری شود. این ماده، ترکیبی شیمیایی بوده و در دوزهای بالا برای کودکان خطرناک است. بنابراین احتیاط بر آن است که از دسترس کودکان دور نگه داشته شود. پودر کلر را درمجاورت با مواد قابل اشتعال و یا منابع حرارتی قرار ندهید. همچنین این ماده را با هیچ ماده شیمیایی دیگر ترکیب نکنید.

نکته ای که در هنگام خرید پودر کلر باید دقت کنید، خرید محصولی باکیفت از مراکز معتبر است. زیرا پودر کلر تقلبی، به دستگاه گوارشی آسیب رسانده و حساسیت های شدید پوستی ایجاد می کند. همچنین این ماده باعث سوزش چشم می شود.

کربنات سدیم سنگین سمنان یکی از باکیفیت ترین این محصولات است. کارخانه تولید کننده سدیم سنگین در سمنان در 14 آبان سال 1381 شروع به کار کرده است. این کارخانه در سال 1385 مورد بهره برداری قرار گرفته است که ظرفیت تولید آن به 200000 تن می رسید. امروزه کارخانه تولید کربنات سدیم سنگین سمنان به عنوان یکی از بزرگترین مراکز تامین کربنات سدیم در داخل ایران و کشورهای منطقه است. این شرکت محصولات خود را به 140 مصرف کننده در داخل عرضه کرده و همچنین به بیشتر از 15 کشور دنیا صادر می کند. حتی این کارخانه با توجه به میزان تقاضای بالا، تصمیم به افزایش ظرفیت تولید کرده است.

کربنات سدیم سنگین چیست؟

سدیم کربنات به عنوان ماده ای شیمیایی و معدنی با نام های خاکستر سودا و واشینگ سودا است. دو نوع کربنات سدیم سبک و سنگین وجود دارد. کربنات سدیم سنگین از ترینا استخراج شده و فرمول مولکولی آن به صورت Na₂CO₃ است. کربنات سدیم سنگین ترکیبی یونی متشکل از یون های سدیم مثبت و کربنات منفی است. این ترکیب ساختاری کریستالی داشته و توانایی انحلال در آب را دارد. از انحلال آن در آب، اسید کربنیک و هیدروکسید سدیم تولید می شود. با بالا رفتن دما، حلالیت کربنات سدیم در آب زیاد می شود.

از نظر ظاهری سدیم کربنات سنگین به صورت جامدی سفید رنگ، بدون بو، بی مزه و با طعم تلخ و شور است. این ترکیب در 851 درجه سانتی گراد ذوب شده و در 1600 درجه سانتی گراد به جوش می آید. سدیم کربنات بازی قوی است و یک ضد اسید محسوب می شود.

کربنات سدیم سبک که خشک است با گرما دادن هیدرات ها تشکیل شده و فشار بخار کمی دارد.

خواص و مزایای کربنات سدیم سنگین

یکی از مهمترین مزایای کربنات سدیم سنگین، نرم کردن آب های سخت با حذف یون های منیزیم و کلسیم است. این ماده باعث رسوب یون های مذکور با یون های کربنات شده و باعث جداسازی آن ها به صورت جامد می شوند. با نرم شدن آب ها، تاثیر و عملکرد صابون ها بهتر شده، عمر لوله ها و اتصالات زیاد شده و از زنگ زدگی محافظت می شوند.

کربنات سدیم در تولید شیشه و به عنوان شار سیلیس در این فرایند به کار برده می شود. زیرا با کمک این مواد، نقطه ذوی مخلوط کاهش یافته و شیشه سودا – آهک تولید شده با قیمت ارزان تری ساخته می شوند.

در صنعت آجرپزی از کربنات سدیم سنگین به عنوان عامل مرطوب کننده استفاده شده و این ماده نقش عمده ای در کم کردن میزان آب لازم برای اکسترود کردن خاک رس دارد.

تفاوت کربنات سدیم سبک و سنیگن

تفاوتی بین کربنات سدیم سنگین و سبک از نظر شیمیایی وجود نداشته و فقط چگالی آن هاست که با هم تفاوت دارد. به طوری که نوع سبک سدیم کربنات، چگالی بین 500 تا 600 کیلوگرم بر متر مکعب داشته ولی نوع سنگین، بین 1000 تا 1200 کیلوگرم در متر مکعب، چگالی دارد. سدیم کربنات سنگین، ذرات بزرگتری داشته و در روش تهیه با نوع سبک تفاوت دارد.

فرایند هیدراتاسیون روی کربنات سدیم سبک انجام شده و بعد از انجام واکنش های شیمیایی و سپس دهیدراته کردن چند باره، محصولی با دست می آید که اب خود را از دست داده و به شکل کریستالی است. مهمترین کاربرد کربنات سدیم سنگین در تولید شیشه است.

اندازه ذرات کربنات سدیم سنگین بین 250 تا 500 میکرومتر بوده در صورتی که اندازه ذرات کربنات سدیم سنگین بین 90 تا 150 میکرومتر است.

در میان محصولات شرکت های مختلف، کربنات سدیم سنگین سمنان به عنوان یک محصول باکیفیت است. این ترکیب با این برند با بهترین قیمت عرضه شده و می تواند به عنوان یک پودر پاک کننده طبیعی و قوی به کار برده شود.

یکی از مهمترین مزایای روغن زیتون برای مو و تقویت و رشد آن است. به طوری که به جای محصولات شیمیایی، می توان از روغن زیتون استفاده کرد که عوارضی برای مو ندارد. علاوه بر رشد و افزایش ضخامت مو با کمک روغن زیتون، مویی براق، سالم، نرم و بدون آسیب خواهی داشت. بسیاری از مشکلات مانند شوره سر، خشکی و وزی مو، موخوره و ... با استفاده از روغن زیتون درمان می شود.

روغن زیتون چیست؟

روغن زیتون روغنی فرابکر با خاصیت آنتی اکسیدانی بوده و طعم مشخصی دارد. خاصیت آنتی اکسیدانی آن به دلیل الئوکانتال با خاصیت ضد التهابی و اولئوروپئین کاهش دهنده اکسیداسیون کلسترول بد است. علت مفید بودن روغن زیتون، داشتن اسیدهای چرب اشباع کم است. در این روغن اسیدهای چرب مفید زیادی وجود داشته و مقدار متوسطی ویتامین E و K وجود دارد.

روغن زیتون حاوی 73 درصد اسید چرب تک اشباع، 11 درصد اسید چرب با چند پیوند دوگانه و 14 درصد اسید چرب اشباع است. با این شرایط می توان گفت که در روغن زیتون، 87 درصد اسید چرب تک اشباع و اشباع مقاوم در برابر گرما وجود دارد. به همین جهت می توان از این روغن در پخت و پز با دماهای بالا استفاده کرد.

مهمترین و بیشترین اسید چرب موجود در روغن زیتون، امگا 9 به نام اولئیک اسید است. این اسید التهاب را کاهش داده و روی ژن های در ارتباط با سرطان، تاثیر مثبتی دارد.

خواص روغن زیتون برای درمان شوره سر

شوره سر در نتیجه خشکی کف سر و یا ایجاد مشکلاتی در پوست سر ایجاد می شود. به عنوان مثال، قارچ ها می توانند یکی از دلایل ایجاد شوره سر باشند. با ماساژ دادن کف سر با روغن زیتون، فولیکول مو تقویت می شود. برخی از اوقات استفاده از روغن زیتون گرم شده بری این امر مناسب است. روغن زیتون را در زمانی که موها مرطوب هستند، استفاده کنید.

خواص روغن زیتون برای رفع موخوره

یکی از مهمترین مشکلات موهای بلند، خشک و آسیب دیده، موخوره است. به خصوص در موهایی که رنگ شده هستند، این مشکل بیشتر دیده می شود. تاثیر منفی موخوره روی زیبایی ظاهری موها، افراد را وادار به کوتاه کردن می کند. روغن زیتون به عنوان یکی از مواد درمانی، رطوبت موها را حفظ کرده و از دوشاخه شدن و آسیب دیده موها پیشگیری می کند. حتی ریزش موها با خاصیت ضد التهابی روغن زیتون کاهش پیدا می کند.

خواص روغن زیتون برای نرم کردن مو

بانوانی که دارای پوستی خشک هستند، با افرادی که مرتب حمام می کنند، همچنین کسانی که موهای بلند دارند به خصوص در فصل زمستان به خشکی مو دچار می شوند. با خشک شدن مو، مشکلات ثانویه زیادی برای موها ایجاد می شود. به همین دلیل، اسید اولئیک، اسید پالمیتیک و اسکوالن موجود در روغن زیتون، خاصیت نرم کنندگی دارد. به طوری که در ترکیب بسیاری از شامپوها، نرم کننده ها و پمادها، این مواد وجود دارند. هفته ای دوبار، کف دست ها را به روغن زیتون مالیده و موهای خود را با آن آغشته کنید. حتی روغن زیتون را در ترکیب با ماسک های خانگی تقویت کننده مو به کار می برند.

خواص روغن زیتون برای رفع شپش مو

با استفاده از یک دستورالعمل مناسب می توان شپش مو را با روغن زیتون از بین برد. شپش ها قدرت زنه ماندن در هر روغنی را به مدت دو ساعت دارند. برای رفع این مشکل، موها را با ترکیب غلیظ روغن زیتون به مدت 3 تا 8 ساعت آغشته کرده و با حوله حمام بپوشانید. اگر به مدت چند هفته و هر دو سه روز یکبار این کار را انجام دهید، شپش ها از بین می روند. زیرا هر شپش به مدت 12 روز زنده است. بعد از مردن شپش ها، از آب داغ و صابون برای پاکسازی استفاده کنید.

از خواص دیگر روغن زیتون برای مو، براق کردن، حالت دهی و رشد سریع است.

بوراکس پنتا هیدرات با فرمول شیمیایی Na₂B₄0₇.5H2O از ترکیبات هیدراته بوراکس است. این ترکیب سفید رنگ و بدون بو بوده و به شکل جامد یافت می شود و با نام های دیگری چون سدیم بورات، سدیم تترابورات و پنتا هیدرات نیز شناخته شده است. جرم مولکولی بوراکس پنتا هیدراته 291.3 گرم بر مول و چگالی آن 1.880 کیلوگرم بر متر مکعب است. دمای ذوب این ماده به 566 درجه ی سانتی گراد می رسد و غیر قابل اشتعال می باشد. بوراکس پنتا هیدراته برای اولین بار در تبت یافت شده است. این ترکیب با قابلیت حل شدن در آب یک واکنش گرماده به وجود می آورد. بوراکس پنتا دارای خاصیت قلیایی بوده و pH آن مابین 8 و 9 است.

کاربرد بوراکس پنتا هیدرات در تولید ورق و کارتن

این ماده برای تولید نشاسته ورق سازی کاربرد دارد و به مانند ژل عمل می کند. بوراکس می تواند به دریافت آب داخل چسب به نشاسته خام در برابر گرما کمک کند.

در صورت ناتوانی نشاسته در دریافت آب و تبخیر آب قبل از جذب، نشاسته نمی تواند مانند ژل نقش چسب را ایفا کند. در تولید چسب باید مواد را به اندازه استفاده کرد.

بوراکس پنتا هیدرات در ساختمان سازی

بوراکس پنتا مانع از صدمات ناشی از رشد قارچ ها در محصولات چوبی می شود. همچنین به دلیل دوام این ماده در مقابل آتش می تواند از آن به عنوان یک گزینه ی مناسب برای سیم کشی و عایق بندی ساختمان نام برد.

بوراکس پنتا هیدرات در تولید مواد شوینده

ویژگی مهم لکه بری و از بین بردن کثیفی پارچه ها و سطوح بوراکس باعث می شود تا از آن ها در تولید مواد شوینده ی لباسشویی و ظرفشویی اعم از پودر و مایع استفاده شود.

تولید ژل اسلایم

ژل اسلایم یا ژل بازی و یا خمیر جادویی از جمله مواردی است که برای تولید آن از بوراکس پنتا استفاده می شود. این ماده به بافت ژل اسلایم حالت کشسانی می بخشد. تولید کنندگان اسلایم ها معتقدند در صورت خورده نشدن، این مواد دارای ایمنی و کم خطر هستند.

صنایع غذایی

از این ماده به عنوان یک ماده ی افزودنی خوراکی استفاده شده و باعث افزایش عمر مواد غذایی می شود. در برخی غذاها نیز به عنوان قوام دهنده برای ایجاد ماندگاری بیشتر، از بوراکس استفاده می شود.

کاربرد در کشاورزی

در صنعت کشاورزی نیز این ماده کاربرد دارد و می توان از آن به عنوان مکمل بور بهره جست. این مکمل ها از جمله مواد مغذی برای رشد و نمو تولیدات کشاورزی و بهبود کیفیت آن ها هستند.

تولید انواع حشره کش ها

بوراکس پنتا مانند یک سم باعث نابودی انواع حشرات می شود به همین دلیل از آن در تولید انواع حشره کش استفاده می شود. حتی برخی افراد از مخلوط آن با شکر برای از بین بردن حشراتی همچون سوسک و مورچه استفاده می کنند.

بوراکس پنتا هیدرات در صنایع

بوراکس پنتا در صنایع جوشکاری آهن و فولاد کاربرد دارد. از این ماده به همراه کلرید آمونیوم به عنوان شار استفاده می شود. بوراکس می تواند نقطه ی ذوب اکسید آهن را کاسته و آن را روان می سازد. برای استخراج طلا در معدن های کوچک به جای جیوه از بوراکس پنتا استفاده می شود.

سایر کاربردهای بوراکس پنتا

از دیگر کاربردهای این ماده می توان به نرم سازی و تصفیه آب سخت، نگهداری از گل ها، پاک کردن ظروف، تولید بافرها در آزمایشگاه های بیوشیمی و شیمی، تولید شیشه، به عنوان ماده ی تاخیر انداز آتش، حفاظت های جاذب نوترون برای منابع رادیواکتیو، از بین بردن قارچ در مرکبات، صنعت چرم سازی، سیم کشی و عایق بندی مسکن، ترکیب ضد قارچ برای فایبرگلاس ها، عامل خوشبو کننده و ... اشاره داشت.

شرایط نگهداری و استفاده از بوراکس پنتا هیدرات

برای جلوگیری از بروز مشکل در استفاده از این ماده باید نکات ایمنی مورد توجه قرار گیرد. خون دماغ، سرفه، تنگی نفس و درماتیت از علایم مسمومیت با بوراکس پنتا هیدرات است. سوختگی و التهاب ناشی از تماس آن با پوست و یا قسمت های مختلف بدن می تواند منجر به ایجاد مشکلات پوستی شود. پس بهتر این است که در حین مصرف آن از لباس های محافظ و دستکش استفاده شود.

همچنین با ورود گازهای متصاعد شده از این ماده، سیستم تنفسی انسان مستعد صدمات و درگیری های تنفسی ناشی از آن می شود. در این حالت استفاده از ماسک های محافظ توصیه می شود.

به علاوه این گازها می توانند موجب ایجاد صدمات چشمی شوند به همین دلیل باید از عینک های محافظ برای ممانعت از بروز مشکلات چشمی استفاده شود.

اسید سولفامیک ترکیبی با فرمول مولکولی H₃NSO₃ است که با نام های آمینوسولفونیک اسید، آمیدوسولفوریک اسید و سولفامیدیک اسید نیز شناخته می شود. این پودر جامد سفید رنگ و شفاف، قابلیت انحلال در آب را دارد و یک اسید قوی است. جرم مولکولی آن 97.10 گرم بر مول و چگالی آن 2.15 گرم بر مترمکعب است.

دمای ذوب اسید سولفامیک 205 درجه سانتی گراد بوده و محلول در آب است. حرارت بالاتر، این ماده را به آب، تری اکسید گوگرد، دی اکسید گوگرد و نیتروژن تجزیه می کند. اسید سولفامیک غیر فرار بوده و قابلیت احتراق و انفجار ندارد. ظاهر آن شبیه برف مرطوب بوده و غیر سمی و بی خطر است.

روش تولید اسید سولفامیک

اسید سولفامیک از طریق واکنش ترکیبات اوره با مخلوطی از تری اکسید گوگرد و اسید سولفوریک حاصل می شود. این روش برای ممانعت از ایجاد حرارت تولید شده از واکنش، به صورت دو مرحله ای انجام می گیرد.

محلول آبی اسید سولفامیک پایداری ندارد و برای تبدیل شدن به بی سولفات آمونیوم به تدریج هیدرولیز می شود. بی سولفات آمونیوم به شکل یک جامد کریستالی است. بعد از حرارت دادن، اسید سولفامیک با الکل با حضور کاتالیزگری همچون اوره واکنش داده و نمک آمونیوم به دست می آید. لازم به ذکر است که اگر کاتالیزگر نباشد فرآیند واکنش اسید سولفامیک و الکل در دمای کم تر از صد درجه سانتی گراد امکان پذیر نیست.

اوره و اسید سولفامیک بر اساس خصوصیات یکسانی که دارند، با حل شدن در آب می توانند آمونیاک آزاد کنند. فرق آن ها نیز این است که در واکنش برگشتی اسید سولفامیک، اسید سولفوریک و در اوره، کربن دی اکسید حاصل می شود.

کاربردهای اسید سولفامیک

تثبیت کننده کلر استخر

اسید سولفامیک می تواند موجب تاثیر و ماندگاری کلر آب استخرها شود، از این رو جهت صرفه جویی در مصرف کلر استفاده می شود.

صنعت کاغذ

از این ماده به عنوان تثبیت کننده کلر می توان در صنعت کاغذ استفاده کرد. اسید سولفامیک می تواند از تخریب و تجزیه ی خمیر کاغذ که تحت تاثیر دمای بالای ماحصل از کلرزنی، جلوگیری کند. همچنین این ماده باعث سفید شدن کاغذ در درجه ی حرارت بالا و pH کم تر می شود.

بهترین تمیزکننده

این اسید برای تمیز کردن رسوب های سطوح خانگی مانند سرویس بهداشتی، سرامیک و فلزات کاربرد دارد. همچنین اسید سولفامیک در مقایسه با اسید کلریدریک از سمیت کم تری برخوردار است و به عنوان یک اسید ایمن و یک سفید کننده شناخته می شود.

تولید رنگ

در کارکانه های تولید رنگ برای تولید پیگمنت های رنگی از اسید سولفامیک استفاده می شود. این اسید باعث از بین رفتن نیتریدهای اضافی سیکل های تولید رنگ و پیگمنت ها می شود. اسید سولفامیک برای حذف نیترید در آب پساب ها نیز کاربرد دارد.

پاک کننده تجهیزات صنعتی

دارا بودن ویژگی همچون خورندگی کم تر و رسوب زدایی بهتر موجب شده تا از این اسید در تمیز کردن تجهیزات کارخانه ها استفاده شود. تمیز کردن دیگ ها، مبدل های حرارتی، کندانسورها، جکت ها، کویل ها و ... از جمله کاربردهای اسید سولفامیک است.

تولید پلاستیک

ویژگی هایی نظیر کم ضرر بودن و سرعت عملکرد بالا موجب شده تا از اسید سولفامیک به عنوان عامل پخت در صنعت پلاستیک سازی استفاده شود.

آبکاری الکتریکی و خالص سازی الکتریکی

در صنعت آبکاری نیز از این اسید استفاده می شود. توانایی حلالیت فلزهایی مانند کادمیوم، مس، نقره و سرب، اسید سولفامیک را در ردیف پرکاربردهای این صنعت قرار داده است.

صنایع غذایی

اسید سولفامیک در صنعت تغذیه نیز با تایید سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) به عنوان افزودنی و به صورت غیر مستقیم مورد استفاده قرار می گیرد.

در داروسازی

از اسید سولفامیک در تهیه ی داروهایی مانند آنتی بیوتیک، نوکلئوزید، داروهای بیماری ایدز، داروهای ضد صرع و کاهش وزن استفاده می شود.

تولید آفت کش

برای جلوگیری از رشد علف های هرز و برای تولید آفت کش ها از اسید سولفامیک استفاده می شود.

از دیگر کاربردهای این اسید می توان به استفاده ی ان ها در صنایع شوینده، صنعت آب و برق و نفت و صنایع شیمیایی اشاره داشت.

نکات ایمنی در مورد اسید سولفامیک

هرچند این اسید اشتعال زا نیست اما در صورت آتش گرفتن می تواند گازهای سمی تولید کند. در هنگام رخ دادن این حادثه، بهتر است از کربن دی اکسید، پودر خشک شیمیایی و فوم استفاده کنید.

تماس با چشم و پوست

بهتر است از عینک و لباس ایمنی مناسب در حین استفاده از این اسید، استفاده نمایید. زیرا تماس با آن موجب تحریک چشم و پوست می شود. در صورت تماس قسمت آلوده شده را به مدت 15 دقیقه با آب و صابون بشویید.

فرچه کنفی یا برس کنفی وسیله ای است که از آن برای صیقل دادن فلزات و صاف کردن سطوح ناهموار استفاده می شود. در حقیقت وظیفه ی اصلی فرچه کنفی درخشش و زیبایی بخشیدن به قطعات فلزی است. این فرچه ها از مهم ترین ابزار پرداختکاری فلزاتی مانند آهن، استیل و برنج هستند و از لایه های مختلف کنف که با چرخ های قوی دوخته شده، درست شده اند. کیفیت فرچه های ریزدوخت شده بالاتر است.

مشخصات فرچه کنفی

نام شیمیایی این ابزار، فرچه کنفی، فرچه سیمی است که در صنایع به نام های برس سیمی، برس کنفی، فرچه سیمی، فرچه پرداختکاری و فرچه صنعتی نیز شناخته می شود. انواع برندهای ایرانی و خارجی آن در بازار یافت می شود که ابعاد ایرانی آن 30 و 40 سانتی متر و ابعاد خارجی 30 سانتی متری است. همچنین ضخامت این ابزار با توجه به کشورهای تولید کننده متفاوت است اما هر لایه از آن بین 10 تا 12 میل ضخامت دارد.

لازم به ذکر است کشور کوبا تهیه مواد اولیه ی این فرچه ها را که به کنف های قهوه موسوم است، برعهده دارد.

پرداختکاری چیست؟

پرداختکاری (Surface Finishing) یا پولیش به کارهایی که برای ایجاد تغییرات مشخص بر روی سطوح مواد و کالاهای تولید شده انجام می شود، گفته می شود. این کارها برای براق کردن و از بین بردن ضایعات و معایب صورت می پذیرد تا محصول، آماده ارائه به بازار شود.

این کار باعث می شود قطعه در مقابل سایش، تغییرات شیمیایی، کنترل اصطکاک سطحی و ... پایداری بیشتری داشته باشد.

لوازم پرداختکاری

از مهم ترین و پراستفاده ترین ابزار پرداختکاری می توان به انواع سنباده های پرداختکاری، پودر سنباده، پوشش های رنگی سنباده ای، نمدهای پرداختکاری، فرچه های پرداختکاری، چسب نمد، دستگاه سنباده زنی دستی و دستگاه های پرداختکاری اشاره داشت.

انواع فرچه کنفی

فرچه کنفی براساس نوع عمل انجام شده به فرچه سفید و فرچه قرمز تقسیم می شود.

فرچه سفید از فرچه قرمز لطیف تر و نرم تر است و فرچه قرمز زبرتر و خشن تر است. همین موضوع موجب شده تا از فرچه سفید در پرداختکاری سماور و کتری بیشتر استفاده شود.

اهمیت استفاده از فرچه کنفی

فرچه کنفی از جمله ابزار پرداختکاری است که برای از بین بردن ضایعات و صاف کاری و صیقل دادن به ناهمواری ها کاربرد دارد. آنچه که مهم است زیباسازی و براق کردن قطعات است که از لحاظ ظاهری آن را آماده ارائه به بازار می کند. صنایع خودروسازی، لوازم خانگی، صنعت چوب، صنعت ریخته گری و ... از این فرچه ها استفاده می کنند.

کاربرد فرچه کنفی

این ابزار به دلیل توانایی بالایی که در صاف کردن فلزات دارد در صنایع مربوط به تولید قطعات فلزی کاربرد مهمی دارد. ساخت انواع شیرآلات، تولید اگزوز موتورسیکلت ها، سخت بری، براده برداری، لوله های آهنی و تولید آهن، صنایع ریخته گری، ساخت انواع قطعات خودرو، تعمیر قطعات خودرو، تولید ظروف آشپزخانه، لوستر سازی، دکورهای برنجی و هر قطعه مربوط به استیل، برنج، آلومینیوم و مس از جمله کاربردهای مهم فرچه کنفی است.

قیمت فرچه کنفی

بازار عامل تعیین کننده نوع و قیمت این ابزار است و این مربوط به قابلیت دسترسی همیشگی آن در بازار است. همچنین نوع و ابعاد الیاف استفاده شده در قیمت آن ها موثر است.

فروش عمده و خرده نیز در تعیین قیمت این ابزار تاثیرگذار است، به طور حتم قیمت عمده ی آن با افزایش حجم درخواست کم تر تمام خواهد شد و در صورت خرده فروشی قیمت بالاتری پرداخت خواهد شد.

کاربرد زیاد این ابزار پرداختکاری باعث وجود انواع برندهای مختلف در دنیا شده است. در کشور ما نیز انواع فرچه های کنفی با کیفیت های مناسب در بازار عرضه می شوند.

خرید فرچه کنفی

آنچه که کیفیت فرچه را تحت تاثیر قرار می دهد جنس لایه ها، زبری و نرمی لایه ها است. زبری و نرمی بیش از اندازه کیفیت کار را کاهش می دهد، چنان که زبری زیاد موجب صدمه زدن به فلز شده و از کیفیت محصول کاسته می شود و در صورت نرمی بیش از اندازه ی فرچه، محصول به درستی صیقل داده نمی شود و سطوح ناهموار می ماند.

ویژگی های فرچه های تولید شده در کشورهای مختلف

فرچه کنفی ترک : این فرچه ها دارای بافت ضخیم و به رنگ قرمز است.

فرچه کنفی هندی : فرچه های هندی دارای ریزش کم و کم رنگ هستند و کیفیت مرغوبی دارند.

فرچه چینی : فرچه کنفی چینی نیز ریزش کم تری دارد و همچنین زیبا هستند.

فرچه ایرانی : فرچه کنفی ایرانی ویژگی های فرچه های هندی و چینی را دارد و در مقایسه با دیگر فرچه ها کیفیت بهتری دارد. در واقع از بهترین تولیدکنندگان فرچه های کنفی است.